Wil je updates in je mailbox?:

Een service van FeedBurner

Melk en het PaleoPrincipe


jan 19, 2011  Evert  Algemeen  8 reacties 

 

Dit artikel is geheel gewijd aan melk. Melk hoort namelijk niet thuis binnen het paleodieet. Het was niet beschikbaar voor de landbouwrevolutie, want om melk te produceren heb je immers melk-vee nodig. Jager-verzamelaars hadden vanzelfsprekend geen melk-vee, laat staan een boerderij. Het onderstaande artikel komt van onze Amerikaanse collega`s en hebben wij voor u vertaald.

Het is reeds lange tijd bekend dat er hormonen in koemelk zitten die voor mensen problemen kunnen veroorzaken.
Voordat we kunnen bespreken wat de specifieke gevolgen van de verschillende hormonen zijn moet je je eerst realiseren dat een hormoon uit melk pas schadelijk kan zijn als:
- het hormoon het pasteurisatie- en verwerkingsproces heeft overleefd
- het hormoon het menselijke verteringsproces overleeft, en
- het hormoon de darmwand kan passeren.

 

Normale afbraak van hormonen
Normaal gesproken worden hormonen en eiwitten (proteïnes) afgebroken door eiwitafbrekende enzymen voordat deze in de dunne darm komen om opgenomen te worden. Dit gebeurt bijvoorbeeld wanneer je eiwitrijk voedsel eet zoals vlees en vis. Dit is tevens de reden waarom sommige diabeten hun insuline intramusculair moeten nemen (prikken) in plaats van oraal (pilletje).

 

Wat is de functie van koemelk?
We moeten vooral niet vergeten dat koemelk eigenlijk bedoeld is om een zogend kalf dat zelf nog weinig hormonen maakt 1 zo snel mogelijk te doen groeien tot een dier met een volwassen gewicht 2,3. Zo bevat melk een groeihormoon, tezamen met enkele andere groeifactoren (katalysatoren, transporters en stabilisatoren: IGF-16 en EGF hormonen) die de werkzaamheid van dit hormoon doen toenemen. Daarnaast bevat koemelk een stof (peptidaseinhibitor 4,5) die de afbraak van deze hormonen en groeifactoren remt.

 

Koemelk hormonen overleven de vertering
Er is bewijsmateriaal om aan te nemen dat de meeste hormonen die in koemelk zitten inderdaad de drie eerder genoemde barriëres overleven (pasteurisatie, vertering en de darmwand passeren). Laten we eens kijken welke hormonen er in melk zitten.

 

Insuline:
Net zoals de menselijke moedermelk bevat koemelk (en waarschijnlijk de melk van alle zoogdieren) insuline7-10 . We weten dat de insuline van koeien, geiten, paarden etc. (dat van menselijk insuline verschilt met slechts drie aminozuren 11) de pasteurisatie overleeft omdat immuniteit voor dit hormoon vaak voorkomt bij kinderen die koemelk of koemelkproducten gebruiken. Dit betekent dus dat deze insuline zowel in koemelk zit, maar ook in drankjes waar koemelk in is verwerkt en waarschijnlijk in alle zuivelproducten (maar voor dat laatste ontbreekt nog bewijsmateriaal). Onderzoeken hebben bewezen dat de insuline van deze dieren de menselijke spijsvertering overleeft en ook de darmwand kan passeren, alhoewel het wel zo is dat kinderen in zijn algemeenheid een hogere darmdoorlaatbaarheid hebben dan volwassenen11. Desalniettemin zijn er ook bij veel volwassenen factoren aanwezig die de darmdoorlaatbaarheid vergroten, dus we moeten de invloed van deze dierlijke insuline niet bagatelliseren.

 

IGF-1:
Koemelk bevat de groeifactor IGF-13 (Insulin Growth Factor 1). Dit wordt wel eens als onbelangrijk afgedaan, omdat pasteurisatie en fermentatie (gisting) de hoeveelheid hiervan zouden beperken16,17 . Toch zien we bij mensen die melk gebruiken vaak verhoogde gehaltes van IGF-1 (zowel bij kinderen 18-21 als bij volwassenen 22-26).

Er zijn drie redenen waarom melkgebruikers verhoogde IGF-1 waardes hebben:

  1. in melk zit veel calcium en dit verhoogt IGF-1 bij zowel jongens als meisjes27
  2. melkgebruik leidt tot een verhoging van het hormoon insuline28-33, en een verhoogd insulinegehalte leidt weer tot een verhoogd IGF-1 gehalte34
  3. in melk zit IGF-1, een deel ervan wordt opgenomen

Betacelluline:
Betacelluline (afgekort BTC) is een groeihormoon en wordt medisch gezien ingedeeld bij de zogenaamde EGF-hormonen (Epidermal Growth Factor hormonen)36. BTC komt voor in koemelk37, wei-eiwit37 en kaas37. Dit groeihormoon overleeft de pasteurisatie en verwerking van melk. Alhoewel hiervoor nog geen sluitend wetenschappelijk bewijs is, lijkt het erop dat koemelk (maar ook geiten- en schapenmelk) een stof bevat (peptidaseinhibitor) die het groeihormoon BTC beschermt tegen afbraak. Zodoende blijft dit hormoon dus actief. Daarnaast zorgt de lage pH in de darm ervoor dat het voor BTC mogelijk is om (via een receptor in de darmwand) de darmwand te passeren.

 

Steroïde hormonen:
Steroïde hormonen hebben allemaal een skelet van een cholesterolmolecuul en worden ook wel de geslachtshormonen genoemd. Maar liefst 70-80% van alle oestrogenen die we met de voeding binnen krijgen komt via melk en zuivelproducten38,39. Koeien die melk produceren hebben van zichzelf al verhoogde oestrogeenwaardes38-40. De Amerikaanse onderzoeker Daniel Falow heeft met zijn collega`s vastgesteld dat er in karnemelk het meeste oestrogeen zit, gevolgd door afgeroomde melk, halfvolle melk en volle melk38. Het is dus wel duidelijk dat oestrogeen-stofwisselingsproducten de pasteurisatie overleven, maar overleven ze ook de andere processen? Waarschijnlijk wel want in melk zit dezelfde vorm oestrogeen die ook gebruikt wordt als hormoontherapie bij vrouwen in de menopauze (Oestrogeen sulfaat).

 

Overige hormonen:
Daarnaast komen er nog meer steroidhormonen voor in koemelk waaronder de voorlopers van dihydrotestosteron (DHT) (Progesteron, androstanedion en 5a-pregnadion). Helaas hebben we over de opname van deze hormonen uit melk geen studies gevonden, dus we weten niet of ze naast pasteurisatie ook de menselijke vertering overleven en daarna door de darmwand heen kunnen komen.

 

Krijg je wel genoeg calcium binnen als je geen melk gebruikt?
Jazeker. Het antwoord op deze vraag stond al op onze site. Je kunt het hier lezen.

Hiermee besluiten we de berichtgeving over melk.

Referenties:

1. Chandan RC. Milk composition, physical and processing characteristics. In Hui YH, Chandan RC, Clark S, et al. Handbook of Food Products Manufacturing - Health, Meat, Milk, Poultry, Seafood, and Vegetables. John Wiley & Sons, 2007, pps 347-377

2. Walzem RL, Dillard CJ, German JB. Whey components: millennia of evolution create functionalities for mammalian nutrition: what we know and what we may be overlooking. Crit Rev Food Sci Nutr. 2002 Jul;42(4):353-75

3. Blum JW, Baumrucker CR. Insulin-Like Growth Factors (IGFs), IGF Binding Proteins, and Other Endocrine Factors in Milk: Role in the Newborn. In Bosze Z. Bioactive Components of Milk, Springer, 2008, Pgs 397-422

4. Quigley JD 3rd, Martin KR, Dowlen HH. Concentrations of trypsin inhibitor and immunoglobulins in colostrum of Jersey cows. J Dairy Sci. 1995 Jul;78(7):1573-7

5. Rao RK, Baker RD, Baker SS. Bovine milk inhibits proteolytic degradation of epidermal growth factor in human gastric and duodenal lumen. Peptides. 1998; 19(3):495-504

6. Xian CJ, Shoubridge CA, Read LC. Degradation of IGF-I in the adult rat gastrointestinal tract is limited by a specific antiserum or the dietary protein casein. J Endocrinol. 1995 Aug;146(2):215-25

7. Ballard FJ, Nield MK, Francis GL, Dahlenburg GW, Wallace JC. The relationship between the insulin content and inhibitory effects of bovine colostrum on protein breakdown in cultured cells. J Cell Physiol. 1982 Mar;110(3):249-54

8. Malven PV, Head HH, Collier RJ, Buonomo FC. Periparturient changes in secretion and mammary uptake of insulin and in concentrations of insulin and insulin-like growth factors in milk of dairy cows. J Dairy Sci. 1987 Nov;70(11):2254-65

style="font-size:8px;"9. Oda S, Satoh H, Sugawara T, Matsunaga N, Kuhara T, Katoh K, Shoji Y, Nihei A, Ohta M, Sasaki Y. Insulin-like growth factor-I, GH, insulin and glucagonconcentrations in bovine colostrum and in plasma of dairy cows and neonatal calves around parturition. Comp Biochem Physiol A Comp Physiol. 1989;94(4):805-8

10. Aranda P, Sanchez L, Perez MD, Ena JM, Calvo M. Insulin in bovine colostrum and milk: evolution throughout lactation and binding to caseins. J Dairy Sci. 1991 Dec;74(12):4320-5

11. Vaarala O. Is it dietary insulin? Ann N Y Acad Sci. 2006 Oct;1079:350-9

12. Vaarala O, Paronen J, Otonkoski T, A ° Kerblom HK. Cow milk feeding induces antibodies to insulin in children-a link between cow milk and insulin-dependent diabetes mellitus? Scand J Immunol 1998: 47: 131-135

13. Vaarala O, Knip M, Paronen J et al. Cow's milk formula feeding induces primary immunization to insulin in infants at genetic risk for type 1 diabetes. Diabetes 1999: 48: 1389-1394

14. Paronen, J. et al. The effect of cow milk exposure and maternal type 1 diabetes on cellular and humoral immunization to dietary insulin in infants at genetic risk for type 1 diabetes. Diabetes 2000;49: 1657-1665

15. Vaarala, O. et al. The effect of coincident enterovirus infection and cow's milk exposure on immunization to insulin in early infancy. Diabetologia 2002; 45:531-534

16. Collier RJ, Miller MA, Hildebrandt JR, Torkelson AR, White TC, Madsen KS, Vicini JL, Eppard PJ, Lama GM. Factors affecting insulin-like growth factor-I concentration in bovine milk. J Dairy Sci 1991; 74:2905-2911

17. Kang SH, Kim JU, Imm JY, Oh S, Kim SH. The effects of dairy processes and storage on insulin-like growth factor-I (IGF-I) content in milk and in model IGF-I-fortified dairy products. J Dairy Sci 2006; 89:402-409

18. Hoppe C, Mølgaard C, Michaelsen KF. Cow's milk and linear growth in industrialized and developing countries. Annu Rev Nutr. 2006;26:131-73

19. Rogers IS, Gunnell D, Emmett PM, et al. Cross-sectional associations of diet and insulin-like growth factor levels in 7- to 8-yearold children. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev2005; 14: 204-212

20. Hoppe C, Udam TR, Lauritzen L, et al. Animal protein intake, serum insulin-like growth factor I, and growth in healthy 2.5-yold Danish children. Am J Clin Nutr2004; 80: 447-452

21. Hoppe C, Mølgaard C, Juul A, et al. High intakes of skimmed milk, but not meat, increase serum IGF-I and IGFBP-3 in eight-year-old boys. Eur J Clin Nutr2004; 58: 1211-1216

22. Ma J, Giovannucci E, Pollak M, et al. Milk intake, circulating levels of insulin-like growth factor-I, and risk of colorectal cancer in men. J Natl Cancer Inst 2001, 93:1330-1336

23. Giovannucci E, Pollak M, Liu Y, et al. Nutritional predictors of insulin-like growth factor I and their relationships to cancer in men. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 2003, 12:84-89

24. Norat T, Dossus L, Rinaldi S, et al. Diet, serum insulin-like growth factor-I and IGF-binding protein-3 in European women. Eur J Clin Nutr 2007; 61: 91-98

25. Morimoto LM, Newcomb PA, White E, et al. Variation in plasma insulin-like growth factor-1 and insulin-like growth factor binding protein-3: personal and lifestyle factors (United States). Câncer Causes Control 2005; 16: 917-927

26. Holmes MD, Pollak MN, Willett WC, et al. Dietary correlates of plasma insulin-like growth factor-I and insulin-like growth factor binding protein-3 concentrations. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev 2002; 11: 852-861

27. Ginty F, et al. calcium carbonate supplementation is associated with higher plasma IGF-1 in 16-to 18-year old boys and girls. In Burckhardt P, Heaney R, Dawson-Hughes B. Nutritional Aspects of Osteoporosis. Elsevier, 2004, pp 45-57

28. Gannon MC, Nuttall FQ, Krezowski PA, Billington CJ, Parker S. The serum insulin and plasma glucose responses to milk and fruit products in type 2 (non-insulin-dependent) diabetic patients. Diabetologia. 1986 Nov;29(11):784-91

29. Holt SH et al. An insulin index of foods: the insulin demand generated by 1000-kJ portions of common foods. Am J Clin Nutr. 1997 Nov;66(5):1264-76

30. Ostman EM, et al. Inconsistency between glycemic and insulinemic responses to regular and fermented milk products. Am J Clin Nutr 2001;74:96 -100

31. Liljeberg Elmstahl H & Bjorck I. Milk as a supplement to mixed meals may elevate postprandial insulinaemia. Eur J Clin Nutr 2001; 55:994-999

32. Hoyt G et al. Dissociation of the glycaemic and insulinaemic responses to whole and skimmed milk. Br J Nutr. 2005 Feb;93(2):175-7

33. Hoppe C et al. High intakes of milk, but not meat increase s-insulin and insulin resistance in 8-year-old boys. Eur J Clin Nutr. 2005 Mar;59(3):393-8

34. Cordain, l.; Eades, M.R.; Eades, M.D. Hyperinsulinemic diseases of civilization: more than just syndrome X. Comp Biochem Physiol Part A; 136:95-112, 2003

35. Melnik BC. Milk -The promoter of chronic Western diseases. Med Hypotheses. 2009 Jun;72(6):631-9

36. Cordain L. Dietary implications for the development of acne: a shifting paradigm. In: U.S. Dermatology Review II 2006, (Ed.,Bedlow, J). Touch Briefings Publications, London, 2006

37. Bastian SE, et al. Measurement of betacellulin levels in bovine serum, colostrum and milk. J Endocrinol. 2001 Jan;168(1):203-12

38. Farlow DW, Xu X, Veenstra TD. Quantitative measurement of endogenous estrogen metabolites, risk-factors for development of breast cancer, in commercial milk products by LC-MS/MS. J Chromatogr B Analyt Technol Biomed Life Sci. 2009 Jan 31. [Epub ahead of print]

39. Ganmaa D, Sato A. The possible role of female sex hormones in milk from pregnant cows inthe development of breast, ovarian and corpus uteri cancers. Med Hypotheses 2005; 65: 1028-37

40. Qin LQ, Wang PY, Kaneko T, et al. Estrogen: one of the risk factors in milk for prostate cancer. Med Hypotheses. 2004;62(1):133-42

41. Danby FW. Acne, dairy and cancer. Dermato-Endocrinology 1:1, 9-13; January/February 2009


 

 

Over de auteur
Evert Berkelaar werkt als voedingsdeskundige in zijn eigen praktijk in Zoetermeer. Hij is de oprichter van de Stichting Het PaleoPrincipe en geeft seminars en lezingen over dit onderwerp.
Voor een bezoek aan zijn eigen website, klik hier. Hij heeft ook praktische e-books ontwikkeld.
  Volg @EvertBerkelaar Link met Evert Like Evert's Facebook pagina
paleo_basics_ebook

Reacties

Reageer op dit artikel
Voeg een beoordeling toe voor deze reactie

We zullen je emailadres niet publiceren of misbruiken!

Naam:
Email:
Bericht:
Reageer ook op dit artikel
Voeg een beoordeling toe voor deze reactie

We zullen je emailadres niet publiceren of misbruiken!

Naam:
Email:
Bericht:

Voor 't eerst hier?

Welkom op deze website. Een site die wel eens heel belangrijk kan zijn voor je gezondheid. Op deze website vind je alles wat je al lang over je gezondheid had moeten weten maar wat bijna niemand je heeft verteld. Wat je moet doen om gezond te blijven of weer te worden, wat gezonde voeding is...

 

 

 

Zoeken

 

Sponsors

Doneren

Heb je iets aan de informatie op deze website gehad? Steun ons zodat we je ook in de toekomst van de Paleo-informatie kunnen voorzien.

Boeken

Alles voor je sport!