Wil je updates in je mailbox?:

Een service van FeedBurner

Planten uit de nachtschade familie


mrt 8, 2013  Evert  Algemeen  15 reacties 

Ik heb de afgelopen weken een paar keer een vraag of opmerking gehad over nachtschades. Voor wie dat niet weet: nachtschades zijn planten die uit de zogenaamde Nachtschadefamilie komen. Er bestaan ruim 1500 nachtschades maar deze zijn lang niet allemaal eetbaar. De nachtschades die binnen het paleodieet gebruikt worden zijn o.a. tomaat, aubergine en paprika en pepers. Andere bekende nachtschades zijn de aardappel en de tabaksplant. Voor een compleet overzicht van alle 1500 nachtschades verwijs ik je naar wikipedia en google.

Er zijn twee redenen waarom sommige mensen twijfelen of nachtschades wel bij het paleodieet horen. De eerste is dat nachtschades bekend staan omdat ze bij sommige mensen klachten veroorzaken en giftige stoffen bevatten (alle planten bevatten giftige stoffen dat is vreemd genoeg de reden dat ze gezond zijn). De andere reden is dat nachtschades van oorsprong niet voorkwamen in Afrika ten tijde dat de mens evolueerde.

 

Nachtschades bevatten nadelige stoffen

Nachtschades bevatten zogenaamde alkaloïden die de plant er voor beschermen dat ze worden opgegeten. Het doel van deze stoffen is dus primair om het opeten van de plant door dieren/mensen te ontmoedigen. Alkaloïden hebben vaak een werking op het zenuwstelsel en dus soms ook op het gedrag. Een paar voorbeelden van alkaloïden zijn: cafeïne, codeïne, cocaïne, kinine en atropine. Deze alkaloïden zijn niet allemaal even giftig. Atropine zit bijvoorbeeld in de Wolfskers, en een enkele bes hiervan kan een kind doden.

 

De tomaat als voorbeeld

De tomaat is denk ik de meest gebruikte nachtschade binnen het paleodieet.

Alfa-tomatine is een alkaloïde die o.a. in tomaten voorkomt. Het zit met name in de bladeren en stengels en in onrijpe tomaten. Des te rijper een tomaat des te minder tomatine. Vergiftigingsverschijnselen kunnen bij de mens optreden bij een inname van 25 mg van deze stof. Hoe reëel is het dat je 25 mg alfa-tomatine binnenkrijgt? Kijk eens naar onderstaande tabel, die toont hoeveel mg alfa-tomatine er per kg in een bepaald product zit.

 

 

Als je het bij gewone, rode tomaten houdt kun je er maar liefst 83,3 kg per dag van eten om aan die 25 mg alfa-tomatine te komen. Dat valt dus wel mee, zou ik zeggen. Wat je dus duidelijk niet moet doen is onrijpe tomaten eten, maar dat wist jij al (toch?).

In andere nachtschades zitten andere alkaloïden, sommige zijn wat heftiger, sommige nog milder. Wat bovenstaande tabel over tomaten wel duidelijk maakt is dat het in principe een dosis-afhankelijk verhaal is. Daarmee bedoel ik dat tomaten pas giftig worden wanneer je er een bepaalde dosering van eet. Voordat je deze dosering binnen hebt doen die giftige stoffen evengoed wel hun werk maar kan het lichaam ze nog onschadelijk maken voordat ze klachten veroorzaken.

 

De oermens at geen nachtschades

De eerste mens komt uit Afrika, daar zijn de wetenschappers het wel over eens. De nachtschades komen uit Latijns Amerika, dus de oermens at geen nachtschades. Het is niet precies duidelijk wanneer de eerste mensen in Latijns Amerika kwamen maar de meeste bronnen zeggen ongeveer 40.000 jaar terug. Eenmaal daar werden er natuurlijk wel nachtschades geprobeerd. Het feit dat de oermens geen nachtschades at maakt deze natuurlijk niet per definitie slecht, maar het maakt ze wel verdacht. Stel dat wij mensen slechts 40.000 jaar nachtschades eten, dan is dat inderdaad te kort om ons er goed op aan te passen. Maar van een tomaatje of een aubergine ga je ook niet meteen dood. Het ligt wat genuanceerder. Bovendien bevatten nachtschades zeker niet uitsluitend nare of giftige stoffen,integendeel. Aubergines zijn bijvoorbeeld een extreem goede bron van vezels.

 

Nachtschades en auto-immuniteit

Waarschijnlijk is het verstandiger om nachtschades onder bepaalde omstandigheden te vermijden. Eén van de aandoeningen die in verband worden gebracht met nachtschades zijn auto-immuunziekten. Het verdient voor mensen met auto-immuunziekten de aanbeveling om het paleodieet toe te passen zonder nachtschades. Nachtschades kunnen immers leiden tot enige extra ontstekingsactiviteit en op die manier tot een actiever immuunsysteem, iets wat je met een auto-immuunziekte liever niet hebt. Sterker nog, een overactief immuunsysteem kan juist aanleiding geven tot auto-immuniteit.

Je hoeft echter geen last te hebben van een auto-immuunziekte om nachtschades te vermijden. Wanneer jij liever elke bron van irritatie wil vermijden kun je gewoon de eliminatie test doen.

 

Doe de eliminatietest

Als je twijfelt of je ook beter geen nachtschades kunt eten is de oplossing enorm simpel. Elimineer alle nachtschades uit je dieet, en houd dit ongeveer 3 weken vol. Als je klachten verminderen kun je besluiten om door te gaan zonder nachtschades. Als je toch een bepaalde nachtschade erg lekker vindt kun je deze ook voorzichtig weer herintroduceren en kijken of je klachten verergeren. Wanneer je dit op eigen houtje doet moet je alles wel goed registreren, bijvoorbeeld door middel van het bijhouden van een voedingsdagboek. Je kunt hier natuurlijk ook hulp bij zoeken.

Wanneer je klachten totaal niet verminderen nadat je 3 weken lang geen nachtschades hebt gebruikt kun je de periode met nog eens 3 weken verlengen om jezelf meer tijd te gunnen. Als het echt het zelfde blijft kun je mogelijk net zo goed weer nachtschades terug in je dieet stoppen. Maar tegen die tijd kun je het beste even langs gaan bij een deskundige.

 

Ik ben 100% gezond: moet ik nachtschades vermijden?

Zoals ik hierboven al aangaf kunnen gezonde mensen best een bepaalde hoeveelheid nachtschades eten zonder hier enige last van te ondervinden. Als er bij een bepaald dieet al nachtschades zouden passen is het wellicht het paleodieet, juist omdat dit al zo’n laag ontstekingspotentieel heeft (weinig ontstekingsbevorderende stoffen bevat). Zelf eet ik niet vaak pepers, ik eet soms tomaten, maar uitsluitend wanneer ze rijp zijn en soms maak ik een lasagne met plakken aubergine in plaats van pasta-plakken. Ik heb totaal niet het idee dat ik er last van krijg, maar uit pure interesse zal ik ook de komende 3 weken geen nachtschades eten om te kijken of ik verschil merk.

 

Zijn hier lezers die het paleodieet toepassen zonder nachtschades?

 

  * data komt uit: Friedman M, Levin CE. Alpha tomatine content in tomato and tomato products determined by HPLC with pulsed amperometric detection. J Agric Food Chem 1995;43:1507-1511.


 

 

Over de auteur
Evert Berkelaar werkt als voedingsdeskundige in zijn eigen praktijk in Zoetermeer. Hij is de oprichter van de Stichting Het PaleoPrincipe en geeft seminars en lezingen over dit onderwerp.
Voor een bezoek aan zijn eigen website, klik hier. Hij heeft ook praktische e-books ontwikkeld.
  Volg @EvertBerkelaar Link met Evert Like Evert's Facebook pagina
paleo_basics_ebook

Reacties

Reageer op dit artikel
Voeg een beoordeling toe voor deze reactie

We zullen je emailadres niet publiceren of misbruiken!

Naam:
Email:
Bericht:
Reageer ook op dit artikel
Voeg een beoordeling toe voor deze reactie

We zullen je emailadres niet publiceren of misbruiken!

Naam:
Email:
Bericht:

Voor 't eerst hier?

Welkom op deze website. Een site die wel eens heel belangrijk kan zijn voor je gezondheid. Op deze website vind je alles wat je al lang over je gezondheid had moeten weten maar wat bijna niemand je heeft verteld. Wat je moet doen om gezond te blijven of weer te worden, wat gezonde voeding is...

 

 

 

Zoeken

 

Sponsors

Doneren

Heb je iets aan de informatie op deze website gehad? Steun ons zodat we je ook in de toekomst van de Paleo-informatie kunnen voorzien.

Boeken

Alles voor je sport!